Łysobyki to dawna nazwa dzisiejszych Jeziorzan. Po raz pierwszy w dokumentach pojawiła się w 1569 r., zastępując miano Łukaszów. Mimo że jej początek oficjalnie przypisuje się właśnie dacie 1569 r., to wydaje się, że musiała już funkcjonować zanim powstały dzisiejsze Jeziorzany. Najprawdopodobniej na terenie obecnych Jeziorzan, zanim jeszcze lokowano miasteczko w 1533 r., na wyspie zwanej Wieliska (obecnie ulice: Rynek, Browarna, Babia, Kościelna, Błotna i Jeziorna) istniały jakieś nieliczne domostwa. Przypuszczalnie mieszkańcy trudnili się rybołówstwem i wypasem wołów. Czy to do zabudowań, czy też do ludzi przywarła nazwa Łysobyki i jako ludowego pochodzenia nie dała się usunąć. Mimo że właściciele tych ziem narzucali własne nazewnictwo lokowanej miejscowości: najpierw Nowe Przetoczno, potem Łukaszów, to jednak lokalnie w powszechnym użyciu zapewne funkcjonowała nazwa Łysobyki jako mocno zakorzeniona. I to ona ostatecznie zwyciężyła i funkcjonowała do 1965 r. kiedy to Zarządzeniem nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1965 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości zmieniono nazwę Łysobyki na Jeziorzany. Zarządzenie weszło w życie 11 grudnia 1965 r.
Ale dlaczego Jeziorzany?
Propozycje były różne. Rąbek tajemnicy uchylają protokoły zebrań wiejskich z lat 1963-1966 znajdujące się w zasobach archiwalnych.
W świadomości mieszkańców już od dłuższego czasu dojrzewało przekonanie zmiany nazwy miejscowości. Łysobyczan szczególnie drażniło zachowanie kierowców autobusów, którzy zatrzymując się na przystanku, wykrzykiwali: „Łysobyki wysiadać!”. W różnych urzędach kiedy mieszkaniec podawał nazwę miejscowości, wywoływał tym samym uśmiech urzędnika. Tu przypomina mi się wspomnienie p. Edwarda Szabelskiego, który jako przyszły student, składając dokumenty na uczelnię w Warszawie, podał Łysobyki jako miejsce urodzenia, czym wywołał uśmiech i żart pani przyjmującej dokumentację.
Spośród zachowanych protokołów najwcześniejsze informacje o zmianie nazwy zachowały się w protokole z 3 kwietnia 1963 r. Wtedy to podjęto jednogłośnie uchwałę zmiany nazwy osady Łysobyki na nazwę Wielisko. Widać w tej propozycji powrót do najstarszego nazewnictwa, funkcjonującego zanim jeszcze powstała miejscowość. Ponownie do tematu powrócono 17 listopada 1963 r. W tej sprawie jako pierwszy zabrał głos przewodniczący Gminnej Rady Narodowej, i jednocześnie mieszkaniec Łysobyk, Lucjan Sikorski. W swoim wystąpieniu powiedział: Sprawę tę już nasi przodkowie wertowali u władz o zmianę. W protokole zanotowano także wypowiedź Więska: Osada ma nazwę poniżającą Łysobyki i dlatego wysuwam wniosek o zmianę na Jeziorany. Podobnie wypowiedział się Jan Szabelski i inne osoby. Ostatecznie zebranie przyjęło uchwałę o zmianę nazwy Łysobyki na Jeziorany. Podobna propozycja zmiany nazwy padła na zebraniu 8 listopada 1964 r. A więc pojawiły się już dwie propozycje: Wielisko i Jeziorany. W protokołach nie znalazłam informacji, dlaczego odstąpiono od nazwy Wielisko na rzecz Jeziorany. Być może inspirowano się audycją radiową „W Jezioranach” emitowaną na antenie Polskiego Radia od 1960 r.
Po raz kolejny do tematu nazewnictwa miejscowości powrócono 24 listopada 1964 r. Zebranie odbyło się w szkole i poświęcone było tylko i wyłącznie zmianie nazwy. Na 540 mieszkańców uprawnionych do głosowania przybyły 343 osoby. Zgromadzenie otworzył sołtys Stanisław Sikorski, powiedział, że zmiana nazwy od dłuższego czasu jest omawiana na zebraniach gromadzkich i przez ludność przypominana o zmianie tej nazwy. Lucjan Sikorski przypomniał, że nie tylko na zebraniach wiejskich o tym się dyskutuje, ale także na sesjach Gromadzkiej Rady Narodowej. Powiedział, iż zmiana na Jeziorany była rozważana w Warszawie w dn. 30 października 1964 r. na posiedzeniu Komisji do Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów. Jako kolejny głos zabrał Tadeusz Brukacz, mieszkaniec, ale także sekretarz gromadzki. Odczytał pismo z 13 listopada 1964 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie, w którym stwierdzono, że Łysobyki nie mogą być przemianowane na Jeziorany, gdyż ta nazwa jest pochodzenia litewskiego. W piśmie dodano, iż mieszkańcy mogą wybrać inną nazwę. Szabelski Jan stwierdził, że skoro nie można zmienić na Jeziorany, to on wnioskuje, aby przyjąć Jeziorzany, a gdyby były trudności to Jezierzany. Szabelski Czesław dodał, iż zmiana nazwy jest konieczna i na dzisiejszym zebraniu należy podjąć decydujący wniosek. Józef Jędrych poparł wniosek o zmianie nazwy na Jeziorzany. Ostatecznie przegłosowano jednogłośnie uchwałę zmieniającą nazwę z Łysobyki na Jeziorzany, a w razie dużych trudności na Jezierzany.
Od Wielisko poprzez Jeziorany, Jezierzany ostatecznie Jeziorzany.
Zdjęcie przedstawia fragment Zarządzenia Nr 63 Prezesa Rady Ministrów zmieniającego nazwę miejscowości na Jeziorzany.