Bohater spod Grunwaldu miał swoje włości na terenie dzisiejszej gm. Jeziorzany i gm. Michów

Niedawno odkryłam monografię rodu Ostrowskich herbu Rawicz wydaną w 1902 r., co pozwoliło mi przesunąć datę istnienia wsi Krępa na rok 1452 r. oraz przybliżyć informację o udziale właściciela ziem zwanych Ostrów położonych nad Wieprzem w bitwie pod Grunwaldem

15 lipca mija 616 lat od jednej z największych bitew średniowiecznej Europy, bitwy pod Grunwaldem. Wśród walczących jest Krystyn z Ostrowa.

Krystyn wspomniany jest w dziele „Monografia rodu Ostrowskich herbu Rawa ze źródeł archiwalnych zebrana i ułożona” autorstwa Aleksandra Włodarskiego. Autor zapisał: Do rodzin zamieszkałych od wieków w pierwotnej swej siedzibie, należą Ostrowscy Rawicze, dziedziczący na znacznej włości zwanej Ostrów, leżącej po obu brzegach rzeki Wieprz, na granicy powiatów lubelskiego i stężyckiego. (…) Pierwszym z występujących przed księgami metryki koronnej i aktami sądowymi jest Krystyn, piszący się z Ostrowa. Pisał się ze swojej drugiej rodowej posiadłości Ostrów (dzisiejsze tereny Ostrowca Świętokrzyskiego). Jego włości położone nad Wieprzem rozciągały się od Przytoczna przez Ostrów i Mściska aż do Krup. Są to tereny dzisiejszej gminy Jeziorzany i Michów.

W „Kronice Polaków” Maciej Miechowita poświęca tej postaci trochę uwagi. Po lekturze tego dzieła czytelnik wie, iż Krystyn w 1375 r. (według Długosza w1385r.) jest członkiem delegacji, która udaje się na dwór węgierski do królowej Elżbiety, prosząc ją o rękę Jadwigi dla Jagiełły. Miechowita określa Krystyna z Ostrowa jako „dzierżawcę Kazimierza”, co oznacza, że czerpał wysokie zyski z dzierżawy bogatego starostwa wokół Kazimierza Dolnego. Po pomyślnych rozmowach w Budzie, stolicy Węgier, Krystyn jako członek kolejnej delegacji wyrusza na Litwę, by sprowadzić do Krakowa księcia litewskiego Jagiełłę.

W Wikipedii czytelnik może zapoznać się z jego karierą polityczną. Wiadomo, iż urodził się w 1352 r. W 1387 r. Krystyn zostaje ochmistrzem dworu królowej Jadwigi, był więc jej najbliższym współpracownikiem. 5 lat później, czyli w 1392 r., pełni urząd kasztelana sandomierskiego, a w 1406 r. zostaje wojewodą sandomierskim. Jego kariera polityczna rozwijała się dalej i w 1410 r. król powołuje go na urząd kasztelana krakowskiego, jest to nagroda za zasługi w bitwie pod Grunwaldem. Autor „Monografii rodu Ostrowskich…” podaje inne daty jego awansu politycznego: w 1391 r. Krystyn jest marszałkiem dworu królowej. W 1406 r. kasztelanem sandomierskim, a w 1407 r. piastuje urząd kasztelana krakowskiego.

Po raz kolejny Miechowita w „Kronice Polaków” wspomina Krystyna w kontekście wojny pomiędzy księciem Władysławem Opolczykiem a królem Władysławem Jagiełło. Autor Kroniki zapisał, iż: Kasztelan sandomierski Krystyn z Ostrowa, na polecenie króla, zajął ziemie dobrzyńską, a gdy oblegał zamek Bobrowniki, nadszedł mistrz pruski Konrad z Jungingen z licznym wojskiem i zmusił go do ucieczki z oblężenia.

W 1410 r. dochodzi do bitwy pod Grunwaldem. Jan Długosz w swojej kronice zanotował, że Krystyn z Ostrowa wystawił własną chorągiew, czyli oddział liczący między 200 a 300 konnych rycerzy, była to dwudziesta szósta chorągiew. Jako godło miała niedźwiedzia niosącego ukoronowaną dziewicę. Ponadto Krystyn należy do ścisłego grona doradców wojennych Jagiełły. Ze względu na wysoki urząd wojewody sandomierskiego współdecyduje o ruchach wojsk.

Po bitwie pod Grunwaldem reprezentuje stronę polską w czasie negocjacji a następnie podpisuje pierwszy pokój toruński zawarty w 1411r. między Polską i Zakonem Krzyżackim. Jego podpis widnieje także pod aktem unii zawartej w Horodle w 1413 r. Unia ta zacieśniała porozumienie między Polską i Litwą. W 1422 r. jest sygnatariuszem pokoju mełneńskiego, który kończy okres 200 lat wojen litewsko-krzyżackich i niejako stanowi początek likwidacji państwa krzyżackiego.

Kasztelan zmarł w 1431 r. Pewnych informacji o naszych ziemiach dostarczają działania jego wnuków. Otóż wnukowie Krystyna Grot i Jan prowadzą proces z dziedzicami Piastowa o dobra ojczyste, m.in. o Przetoczno (współcześnie Przytoczno). W 1452 r. Grot ustanawia dożywocie na rzecz swojej żony Doroty m.in. na dobrach Przetoczno, Krempie (dzisiaj Krępa), i Charłowie (Charlejów). Trzeci wnuk Krystyna – Mikołaj piszący się z Ostrowa jako wojewoda sandomierski za pozwoleniem króla Jana I Olbrachta w 1498 r. rozpoczyna proces zamiany wsi Przetoczno na miasto, nadając przyszłemu miastu prawo chełmińskie. Niestety, po wyprawie bukowińskiej Mikołaj choruje i niebawem umiera w 1501 r., nie dokonując lokacji.

Ród ten od XVI w. rozrasta się i z czasem traci na znaczeniu. Dziedziczne dobra Ostrów położone nad Wieprzem ulegają podziałom, tworząc drobniejsze majątki jak: Ostrów Wielki, Ostrów Mały, Ostrów Mściszki (dzisiaj Mściska), Ostrów Krupy (dzisiaj Krupy), które z czasem przechodzą na własność innych rodów szlacheckich.

Pierwsze zdjęcie ukazuje chorążego z chorągwią oddziału rycerskiego, zwanego także chorągwią wystawionego przez Krystyna. Drugie zdjęcie przedstawia herb Rawicz, którym pieczętował się Krystyn i jego potomkowie.

Dodaj komentarz