O tym jak dziedzic z Przytoczna wydzierżawił Żydowi z Łysobyk konsumpcję alkoholu

W archiwum Państwowym w Radzyniu Podlaskim zachował się rejestr spisanych aktów notarialnych w kancelarii notariusza Jana Piotra Baranowskiego. Wśród zarejestrowanych czynności prawnych jest akt notarialny sporządzony między Wojciechem Przanowskim – właścicielem dóbr Przytoczno z Aronem Grosmanem zam. w Łysobykach na dzierżawę konsumpcji trunków z miasta Łysobyki, wsi Przytoczna i Drewnika. Dzierżawa została zawarta w 1849 r. na okres 3 lat.

Z dokumentu zarchiwizowanego w Bibliotece Narodowej w Warszawie pod nazwą „Zbiór dokumentów prawnych i rachunków dotyczących majątku rodziny Przesmyckich” wiadomo, iż Przanowscy posiadali w Przytocznie 2 karczmy: jedna we wsi, druga w folwarku Wojciechów. Zachowały się ich opisy.

Karczma w Przytocznie to budynek drewniany, pobudowany w węgieł na podmurowaniu z cegły palonej. W karczmie mieściła się izba szynkowa bez podłogi, z dwoma oknami 6-cio szybowymi, piecem ceglanym, kominem kapowym i szabaśnikiem. Z izby szynkowej można było przejść do alkierza, czyli bocznego małego pokoju, służącego za sypialnię. Było to pomieszczenie z jednym oknem również 6-cio szybowym i drewnianą podłogą. Z alkierza drzwi prowadziły do spiżarni bez okna i podłogi. Przy karczmie stał drugi budynek zwany zajazdem, także drewniany. W zajeździe znajdował się pokój gościnny z podłogą drewnianą, z jednym oknem 6-cio szybowym. Był jeszcze jeden budynek zwany przystawką, w którym było zejście do piwnicy. Wszystkie obiekty były kryte gontem. Przy karczmie usytuowana była stajnia dla dwóch koni. Przy wjeździe do zajazdu stała drewniana wiata.

Karczma w folwarku Wojciechów wraz z zajazdem to także budynki drewniane, pobudowane w węgieł na podmurowaniu, kryte słomą. W zajeździe przy sieni frontowej była stajnia. Z opisu wynika, iż w zajeździe lub w karczmie mieszkał gajowy, gdyż zapisano: „potrzebuje (…) dania nowego pułapu z dech nad izbą gajowego.”

W dokumencie brak informacji, w których miejscach zlokalizowane były obydwie karczmy. Z przekazu ustnego wiadomo, iż karczma w Przytocznie stała na placu, gdzie zlokalizowana była stara remiza, przy stawie. Obecnie jest to nieczynny plac zabaw.

Nie natrafiłam dotychczas na opis karczm w Łysobykach i na Drewniku. Można przypuszczać, iż karczma w Łysobykach stała najprawdopodobniej w centrum miasteczka – w rynku, zapewne w pobliżu placu targowego. Według przekazu karczma na Drewniku była na tzw. Przychodach za Drewnikiem, przed budynkami Durczaka od północy. Ale droga wtedy była przesunięta bardziej na wschód względem aktualnej drogi do Michowa. Jeszcze w ziemi znajdują się węglowe ślady po dawnych budynkach.

Dodaj komentarz